18 Αυγ 2016

Νεοφιλελευθερισμός

18.8.16

Νεοφιλελεύθερος (ο, ουσιαστικό)

Είναι εκείνος που επιθυμεί να εφαρμόσει ορισμένες από τις αρχές οικονομικού φιλελευθερισμού του 19ου αιώνα (π.χ. laissez-faire: ελεύθερες συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών χωρίς την παρέμβαση του κράτους) σε συνδυασμό με ένα σύγχρονο ρόλο του κράτους.


Οι νεοφιλελεύθεροι πιστεύουν ότι η οικονομία της αγοράς είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο για την κατανομή των πόρων. Είναι ενάντια στην κρατική παρέμβαση στην οικονομία. Την ίδια όμως στιγμή, θεωρούν ότι η κρατική λειτουργία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη ενός τέτοιου συστήματος.


Ένα έγγραφο του 2016 του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που υπογράφουν οι Jonathan D. Ostrý, Prakash Loungani και Davide Furceri, ορίζει τον «νεοφιλελευθερισμό» σε δύο βασικές παραμέτρους:
Η πρώτη είναι η αύξηση του ανταγωνισμού, που επιτυγχάνεται μέσω ανοίγματος των εγχώριων αγορών, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών αγορών. Η δεύτερη παράμετρος είναι η μικρή συμμετοχή του κράτους, που επιτυγχάνεται μέσω της ιδιωτικοποίησης και περιορισμού των δυνατοτήτων της κυβέρνησης να χειριστεί τα δημοσιονομικά ελλείμματα και τη συσσώρευση των χρεών.

Προέλευση
Ο Adam Smith
Η φιλελεύθερη ιδεολογία μπορεί να αναχθεί στη Σκωτία του 18ου αιώνα και συγκεκριμένα στον φιλόσοφος Adam Smith. Στο σπερματικό βιβλίο του «Ο πλούτος των Εθνών», υποστήριξε ότι ενώ ο κόπος του κάθε ενός που εργάζεται σε κάποια εργασία χρησιμοποιείται για το ίδιον συμφέρον, ταυτόχρονα δημιουργείται ένα «αόρατο χέρι» που οδηγεί τις αγορές και αυξάνει τον πλούτο για το κοινό καλό.

Τον 19ο αιώνα Βρετανοί ιμπεριαλιστές ασπάστηκαν μία ακραία αρχή του φιλελευθερισμού, γνωστή ως  «laissez faire». Το σύνθημα αυτό χρησιμοποιήθηκε ως δικαιολογία για τον δεύτερο πόλεμο του οπίου με την Κίνα, όταν η Βρετανία υποχρέωσε τη νομιμοποίηση του εμπορίου οπίου και την οριστική απόσυρση των τελών.

Οι νεοφιλελεύθεροι πιστεύουν ότι η οικονομία της αγοράς είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο για την κατανομή των πόρων. Είναι ενάντια στην κρατική παρέμβαση στην οικονομία. Την ίδια όμως στιγμή, θεωρούν ότι η κρατική λειτουργία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη ενός τέτοιου συστήματος.

Με τη μεγάλη ύφεση, η φιλελεύθερη οικονομική θεωρία εγκαταλείφτηκε. Ο όρος «νεοφιλελεύθερη οικονομία» αποδίδεται στον Alexander Rüstow, έναν Γερμανό μελετητή, ο οποίος το 1938 απαίτησε την ύπαρξη ενός ισχυρού κράτους για να ρυθμίσει τους οικονομικούς κανόνες, που όμως στη συνέχεια θα ελαχιστοποιούσε οποιαδήποτε περαιτέρω παρέμβαση. Το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα άρχισε να γίνεται πιο έντονο το κίνημα του «νεοφιλελευθερισμού». Βασικός υποστηρικτής ήταν ο Αμερικανός οικονομολόγος Milton Friedman, που ήταν πολύ στενά συνδεδεμένος με τις πολιτικές του Χιλιανού δικτάτορα Augusto Pinochet. Εισήγαγε, λοιπόν εκεί ένα κύμα μεταρρυθμίσεων που στηρίχθηκε στην κατάργηση φραγμών προστασίας της αγοράς και στην ιδιωτικοποίηση των κρατικών περιουσιακών στοιχείων.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η πιο σημαντική υποστηρίκτρια του νεοφιλελευθερισμού ήταν η Margaret Thatcher. Υπό την εποπτεία της, η χρηματοπιστωτική αγορά απελευθερώθηκε - ένα γεγονός γνωστό ως "big bang". Η επόμενη κυβέρνηση των Εργατικών ενέκρινε ορισμένες από τις ίδιες αρχές, με τον καγκελάριο Gordon Brown να υποστηρίζει το λεγόμενο "ελαφρύ άγγιγμα" για τη ρύθμιση της πολιτείας. Αυτή η προσέγγιση απαξιώθηκε κατά πολύ μετά την οικονομική κρίση του 2008.

Είπαν για τον νεοφιλελευθερισμό
Ο Joseph Stiglitz

Ο Joseph Stiglitz (κριτικός του νεοφιλελευθερισμού) ανέφερε για το θέμα: «Ο Νεοφιλελευθερισμός είναι ένα είδος κλειστής κάστας ή θρησκείας. Στο έργο μου για το οποία έλαβα το Βραβείο Νόμπελ, τόνισα ότι οι αγορές που αφήνονται στην τύχη τους, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, είναι αναποτελεσματικές. Το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει σε αυτές τις "ατελής" αγορές ".

 


Ο Milton Friedman
Ο Milton Friedman (υπέρμαχος του νεοφιλελευθερισμού) έγραψε σε δοκίμιό του το 1951: "Πρέπει να δοθεί υψηλότερη θέση σε ένα σοβαρό ενδεχόμενο περιορισμού στην εξουσία του κράτους να παρεμβαίνει στις λεπτομέρειες των δραστηριοτήτων των ατόμων. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να αναγνωρίζεται ρητά ότι υπάρχουν σημαντικές θετικές λειτουργίες που πρέπει να εκτελούνται από το κράτος. Αυτή η θεωρία μερικές φορές ονομάζεται νεοφιλελευθερισμός που έχει αναπτυχθεί περισσότερο ή λιγότερο ταυτόχρονα σε πολλά μέρη του κόσμου και η οποία στην Αμερική συνδέεται ιδιαίτερα με το όνομα του Henry Simons".

 
Μεταφρασμένο άρθρο από: "Newstatesman"

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Πληκρτολογήστε το σχόλιό σας εδώ...

"Γνώση" . Από το Blogger.

 

© 2013 Γνώση - Home. All rights resevered. Designed by Templateism

Back To Top